Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, Hürmüz Boğazı’ndan yapılan sevkiyatların devam etmesine rağmen, temel emtiaların küresel arzının savaş öncesi seviyelere ulaşmasının zaman alacağını bildirdi. Altyapıda meydana gelen tahribat göz önünde bulundurulduğunda, yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalabileceği vurgulandı.
Bu üç büyük kuruluşun liderleri, Orta Doğu’daki çatışmanın enerji ve ekonomi üzerindeki etkilerini en üst düzeye çıkarmak için nisan ayının başında kurulan koordinasyon grubunun bir parçası olarak bir araya geldi. Yapılan açıklamada, savaşın etkisinin küresel ölçekte önemli ve asimetrik olduğu belirtilerek, enerji ithalatçısı ülkelerin, özellikle düşük gelirli olanların, bu durumdan orantısız şekilde etkilendiği kaydedildi.
Açıklamada, “Bu şok, petrol, gaz ve gübre fiyatlarının yükselmesine neden olarak gıda güvenliği ve iş kaybı endişelerini artırdı. Orta Doğu’daki bazı petrol ve gaz üreticileri, ihracat gelirlerinde büyük kayıplar yaşadı.” denildi. Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların henüz normale dönmediğine dikkat çekilen açıklamada, “Boğaz üzerindeki düzenli sevkiyat akışlarının yeniden başlaması sonrasında bile, temel emtiaların arzının çatışma öncesi seviyelere dönmesi zaman alacaktır. Ayrıca, altyapıda meydana gelen hasar nedeniyle yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalması muhtemeldir.” ifadesine yer verildi.
Tedarik kesintilerinin enerji, gıda ve diğer sektörler üzerindeki olumsuz etkilerine de dikkat çekilerek, savaşın insanları yerinden ettiği, istihdamı azalttığı ve turizm ile seyahatleri olumsuz etkilediği belirtildi. Bu olumsuz durumların düzelmesi için gereken sürenin de belirsizliğini koruduğu vurgulandı.
Ayrıca, IEA’nın Petrol Piyasası Raporu ve IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü raporu öncesinde son değerlendirmelerin paylaşıldığı açıklamada, şoktan en çok etkilenen ülkelerin durumları ile bu ülkelere yönelik yanıtların ele alındığı ifade edildi. IEA, IMF ve Dünya Bankası’nın ekipleri, karşılıklı uzmanlıkları bir araya getirerek, ülkelerin ihtiyaç duyduğu durumlarda mali destek ve özelleştirilmiş politika önerileri sunmak amacıyla iş birliği içerisinde çalıştıklarını belirtti.
Savaşın enerji piyasaları, küresel ekonomi ve ülkeler üzerindeki etkisinin sürekli olarak izleneceği, uluslararası kuruluşların uzmanlıklarından yararlanarak üye ülkelere müdahale ve destek sağlanmasının sürdürüleceği kaydedildi.
